BEST/HOOFDDORP – Ondanks de verhalen over het luizenleventje die de buitenwereld wel eens over ze uitstort, is de werkdruk bij docenten best hoog. Vooral als het einde van het schooljaar nadert. De agenda lijkt dan bijna volledig in het teken te staan van toetsen, examens en herexamens. Dat betekent voorbereiden, veel nakijkwerk en dan ook nog surveilleren. Kan dat niet anders? Zeker wel!

De docenten op het Heerbeeck College in Best (mavo, havo, vwo) gaven een paar jaar geleden al een duidelijk signaal af: “Wat zou het mooi zijn als de rust in het rooster kan terugkeren door minder surveillancediensten te draaien!” Dat verzoek was niet aan dovemansoren gericht en de directie besloot in te grijpen. “We hebben een deel van het potje werkdrukverlagende middelen aangewend om surveillanten van buiten in te schakelen voor de toets- en examenweken”, vertelt leerlingcoördinator Ruth Voorpijl. Een mooi gebaar, maar waar vind je nu ineens een pool van examensurveillanten? Het Heerbeeck College, onderdeel van VOBO (Voortgezet Onderwijs Best Oirschot), probeerde het met studenten, maar dat experiment kreeg om financiële redenen geen vervolg. “Achteraf constateerden we bij die doelgroep ook dat ze nog een betere arbeidsethos moeten ontwikkelen. De goeden daargelaten, vinden ze het lastig om op tijd te komen en afspraken na te leven.”

De oplossing bleek aan de andere kant van het leeftijdsspectrum te zitten: de ervaren generatie. Het Heerbeeck College schakelde met Outstanding in Hoofddorp. Dit is een arbeidsintermediair die zich volledig richt op het bij elkaar brengen van 55-plussers en het bedrijfsleven. “Met hun arbeidsethos is niets mis. Ze willen graag een steentje bijdragen, komen op tijd, vinden proactief hun weg en zijn niet te afwachtend. Ook hier is niet iedereen even geschikt, maar we beschikken we nu over een mooie groep. Het is echt een hele fijne oplossing”, concludeert Voorpijl.

Extra respect

Alle reden dus om ook in het nieuwe schooljaar weer van deze mogelijkheid gebruik te maken. “Voor zover ik weet, is dat wel de bedoeling”, meldt de leerlingcoöordinator enigszins voorzichtig. “Weet je wat ook zo mooi is? Tijdens de afgelopen periode van (her)examens hebben we weer gemerkt dat de surveillanten uit de ervaren generatie extra respect afdwingen. Dat de leerlingen denken dat het oudere collega’s zijn van de docenten die ze al kennen.”

Surveillant Ad van de Cruijs (75) uit Best herkent het verhaal, maar dan niet vanuit de variant van de oudere collega. “Ze hebben mij wel eens gevraagd of ik vrijwilliger was”, zegt hij lachend. Naar eigen zeggen is hij al eventjes met pensioen, maar toch heeft zich begin vorig jaar laten verleiden door een advertentie op Facebook waarin Outstanding aangaf surveillanten te zoeken. “Ik heb al meerdere dingen gedaan, maar vond het niet meer zo handig om op de weg te zitten. Dit is mooi en schoon werk en de school ligt praktisch om de hoek.”

Het leek hem leuk werk en dat voorgevoel bleek te kloppen. “Wat mij vooral aanspreekt, is het contact met jonge mensen die zich in een andere fase van hun leven bevinden. Bij sommigen moet je wat effort doen, bij anderen krijg je gemakkelijk contact”, aldus Van de Cruijs die ook wel durft op te treden. “Bij een toets van het vwo kun je bijna de klas verlaten,

maar dat is bij de mavo soms wel anders. Dat begint al wat luidruchtiger. Meestal geef ik dan aan dat het mij niets uitmaakt en dat het allemaal van hun eigen tijd afgaat. Dat helpt wel.”

Onder de mensen

Hij geeft aan dat de vergoeding vanuit Outstanding een prettige bijkomstigheid is. “Het leven is al duur genoeg.” Toch wordt de krasse senior meer gedreven door hetzelfde argument dat andere vertegenwoordigers van de ervaren generatie opgeven. “Het is fijn om af en toe even de deur uit te gaan. Natuurlijk heb je familie en vrienden waar je mee optrekt, maar dit is net even anders. Je hebt weer even collega’s. Dat is heel gezellig”, benadrukt Van de Cruijs die in het nieuwe schooljaar graag komt opdraven. “Mits ik in goede gezondheid ben en de school ons nodig heeft, blijf ik beschikbaar. Graag zelfs!”

In Utrecht is de 70-jarige Hans Versluijs actief als surveillant op UniC, een scholengemeenschap voor havo en vwo in de buurt Transwijk. Ruim een jaar inmiddels, waarin hij twee examenperiodes heeft meegemaakt. “En de meesterproef”, vult hij aan. “Dat is een intern centraal schrift.”

Voorheen reed hij rond met drukwerk en auto-onderdelen voor een groothandel en reed hij geveilde auto’s naar een nieuwe bestemming. “In het eerste jaar na het pensioen heb ik niets gedaan, maar ik was het stilzitten zat. Ik moet iets te doen hebben. Je krijgt wat extra beweging en je bent weer even onder de mensen”, gebruikt hij vergelijkbare woorden.

Ook bij hem staat het verdienmodel op de tweede of nog lagere plaats. “Het is financieel altijd leuk om er iets bij te hebben, maar natuurlijk is het niet de hoofdprijs. Bovendien heb ik een goed pensioen, dus dan moet ik ook de naheffing van de inkomstenbelasting in de gaten houden.”

Als we hem spreken, is hij net terug van een tripje naar Schotland. “Kijk, dat is wel het voordeel van deze constructie. Je kunt zelf je beschikbaarheid opgeven, dus wanneer er plannen zijn om een paar weken weg te gaan, dan kan dat gewoon. Zolang ik fit blijf en ze willen me nog inzetten, blijf ik het doen. Ik heb zelfs al bij een aantal leeftijdsgenoten aangegeven dat het wellicht ook iets voor hen is. En dat het zelfs mogelijk is als je nog geen 65 bent, dus wie weet!”